Facebook

UBEZPIECZENIE OC ROLNIKA

UBEZPIECZENIE OC ROLNIKA
13.05.2019

Zgodnie z przepisami prawa osoby posiadające gospodarstwo rolne zobowiązane są do zawarcia umowy ubezpieczenia. Celem ubezpieczenia OC rolnika jest zapewnienie odszkodowania osobom ponoszącym szkodę powstałą w związku z posiadaniem przez rolnika gospodarstwa rolnego. Należy również dodać, iż ubezpieczenie zapewnia ochronę samemu rolnikowi, bowiem zakład ubezpieczeń jest zobowiązany do zrekompensowania poszkodowanemu poniesionych strat. Zagadnienie obowiązkowego ubezpieczenia OC rolnika uregulowane zostało w ustawie z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. 2003 nr 124 poz. 1152). Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 12 powołanej ustawy obowiązek zawarcia umowy dotyczy każdego posiadacza, a nie tylko właściciela gospodarstwa rolnego, powstaje nadto wskutek samego posiadania gospodarstwa rolnego- niezależnie od faktu prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Ubezpieczeniem OC rolników objęta jest odpowiedzialność cywilna rolnika, a także zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych osoby pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym lub osoby pracującej w jego gospodarstwie rolnym. Osobą pracującą w gospodarstwie rolnym jest nie tylko osoba w nim mieszkająca, lecz również w nim pomagająca, dokonująca napraw albo świadcząca w gospodarstwie pomoc sąsiedzką. Ponadto zgodnie z art. 50 ust. 2 ustawy, który brzmi „przepis ust. 1 stosuje się również, jeżeli szkoda powstała w związku z ruchem pojazdów wolnobieżnych w rozumieniu przepisów prawa o ruchu drogowym, będących w posiadaniu rolników posiadających gospodarstwo rolne i użytkowanych w związku z posiadaniem tego gospodarstwa rolnego” odszkodowanie przysługiwać będzie także w sytuacji powstania szkody wskutek zdarzenia z udziałem pojazdów wolnobieżnych (np. kombajnu). Należy mieć również na uwadze fakt, iż wobec treści powyższego artykułu nie istnieje obowiązek oddzielnego ubezpieczenia takich pojazdów i maszyn rolniczych, ich ubezpieczenie zawiera się w OC gospodarstwa rolnego. Wyjątek stanowi ciągnik rolniczy podlegający ubezpieczeniu na podstawie ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. PODSTAWY ODPOWIEDZIALNOŚCI Odpowiedzialność cywilna rolnika, osób pracujących w jego gospodarstwie rolnym, bądź osób pozostającym w nim we wspólnym gospodarstwie domowym za powstałe szkody oparta jest bądź na zasadzie winy bądź na zasadzie ryzyka. Odpowiedzialność oparta na zasadzie winy stanowi podstawowy reżim odpowiedzialności rolnika. Rolnik lub osoba pracująca w jego gospodarstwie rolnym będą zobowiązani do naprawienia szkody tylko wówczas, gdy można przypisać im winę za zaistniałe zdarzenie. Zasadę naczelną określa art. 415 k.c., który stanowi, że kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. W rozumieniu tego przepisu zdarzeniem sprawczym może być zarówno działanie, jak i zaniechanie. Odpowiedzialność rolnika oparta na zasadzie winy zależy także od tego czy pomiędzy działaniem rolnika a powstałą szkodą istnieje bezpośredni związek przyczynowy, a więc czy szkoda jest normalnym następstwem działania lub zaniechania rolnika. Przesłankami odpowiedzialności opartej na zasadzie winy jest, więc zdarzenie o cechach: 1) zawinione zachowanie rolnika, mieszkańców lub pracowników gospodarstwa rolnego; 2) mające związek z posiadaniem przez rolnika tego gospodarstwa rolnego, którego skutkiem jest szkoda. Do powstania odpowiedzialności ubezpieczyciela konieczne jest wykazanie związku pomiędzy powstaniem szkody a posiadaniem przez rolnika gospodarstwa rolnego. Oznacza to, że poszkodowany będzie miał roszczenie wobec ubezpieczyciela, jeżeli szkoda powstała w związku z działalnością rolniczą, a nie inną działalnością prowadzoną na terenie gospodarstwa lub prywatnymi celami rolnika ( wyrok SA w Białymstoku z dnia 7 marca 2013 r. I Aca 880/12). Odszkodowanie z OC rolnika przysługuje osobie trzeciej, gdy szkoda na osobie lub mieniu jest wynikiem zawinionego zachowania rolnika, osoby zamieszkującej razem z rolnikiem bądź osoby pracującej w gospodarstwie rolnym oraz gdy zostanie zachowany związek z posiadaniem gospodarstwa rolnego. Odpowiedzialność na zasadzie ryzyka natomiast ponosi rolnik ( zakład ubezpieczeń), jeżeli szkoda powstała w związku z posiadaniem przez niego gospodarstwa rolnego, a gospodarstwo rolne można uznać za zakład wprawiony w ruch za pomocą sił przyrody. Odpowiedzialność ta niezależna jest od winy. Nie zależy też od tego czy szkoda powstała w warunkach bezprawnego działania. Należy również dodać, iż odpowiedzialność oparta na zasadzie ryzyka ma charakter zaostrzony w stosunku do odpowiedzialności opartej na zasadzie winy, wzmacnia, więc ochronę poszkodowanego przy dochodzeniu odszkodowania. Zasadę naczelną określa art. 435 k.c. zgodnie, z którym prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.) ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba, że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności. ŚWIADCZENIA PRZYSŁUGUJĄCE POSZKODOWANYM Należy podkreślić, iż odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń jest tzw. odpowiedzialnością akcesoryjną. Oznacza to, iż istnieje tylko wówczas, gdy istnieje odpowiedzialność samego rolnika przewidziana w przepisach kodeksu cywilnego. Szkoda wywołana przez rolnika bądź przez osoby określone w art. 50 ustawy o ubezpieczeniach obejmuje szkodę zarówno na osobie jak i szkodę na mieniu. Umowa ubezpieczenia OC rolnika przewiduje wypłatę odszkodowania, kiedy rolnik lub osoba pracująca w gospodarstwie rolnym wyrządziła szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała bądź rozstrój zdrowia. Poszkodowany, który w wyniku działania rolnika doznał uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia może dochodzić zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, zwrotu wszelkich poniesionych kosztów związanych z wypadkiem, renty uzupełniającej, renty na zwiększone potrzeby, a także zwrotu utraconych zarobków. W sytuacji, gdy wskutek działań rolnika lub osoby pracującej w jego gospodarstwie poszkodowany poniesie śmierć, najbliższy członek rodziny może dochodzić: stosownego odszkodowania, jeżeli wskutek śmierci poszkodowanego nastąpiło znaczne pogorszenie sytuacji życiowej jego najbliższych, zwrotu wszelkich kosztów związanych z leczeniem i pogrzebem zmarłego poszkodowanego poniesionych przez członków jego rodziny, renty alimentacyjnej oraz zadośćuczynienia za doznane krzywdy. Jeśli zaś wskutek zachowania rolnika poszkodowany doznał szkody na mieniu może on dochodzić od ubezpieczyciela odszkodowania z tytułu poniesionych kosztów, np. na naprawę uszkodzonej rzeczy, a także zwrotu kosztów holowania uszkodzonego pojazdu, zwrotu kosztów pojazdu zastępczego. --- Autorka jest Aplikantem Radcowskim

Stowarzyszenie Wsparcia Obywatelskiego
12 200 24 43